Baza wiedzy

Szkolenia

Raport  E-voting

Dobra praktyka. Głosowanie elektroniczne w Estonii

Marketing Polityczny, 7 maja 2013 r.

Obywatele Estonii mogą głosować w domu przy użyciu swoich własnych komputerów.
Obywatele Estonii mogą głosować w domu przy użyciu swoich własnych komputerów.fot. ITU/flickr.com

Po wprowadzeniu elektronicznego głosowania w wyborach samorządowych w 2005 roku, Estonia stała się pierwszym krajem na świecie, w którym obywatele mają możliwość oddawania swojego głosu za pośrednictwem komputera.

Głosowanie elektroniczne (ang. e-voting) w Estonii odbywało się już cztery razy. Estończycy głosowali za pośrednictwem swoich komputerów zarówno w wyborach samorządowych (2005, 2009), jak i parlamentarnych (2007, 2011). Asumptem do zastosowania głosowania elektronicznego było wprowadzenie nowych dowodów elektronicznych, zawierających dające się odczytać karty pamięci (dane obywatela zostają zapisane także na karcie umieszczonej na dowodzie osobistym, które można odczytać po umieszczeniu dowodu w specjalnym czytniku).

W trakcie kampanii mającej na celu wprowadzić e-voting do krajowego ustawodawstwa podkreślano, iż jego wprowadzenie przyczyni się do większej aktywności wyborców oraz stanowić będzie wykorzystanie dla celów wyborczych istniejącej infrastruktury technicznej, stosowanej do podpisu elektronicznego.

W kraju, gdzie ok. 68 proc. społeczeństwa posiada dostęp do Internetu w swoim własnym domu, zaś ponad 88 proc. obywateli korzysta aktywnie z usług e-bankingu, nie wydaje się to niczym niezwykłym. Estonia może poszczycić się także aktywnym wykorzystywaniem komunikacji elektronicznej w administracji publicznej oraz dostępnością bezprzewodowego Internetu w miejscach publicznych.

Głosuj w domu

Do oddania ważnego głosu estońskiemu wyborcy potrzebny jest ważny dowód osobisty wraz z dostępnym kodami PIN, czytnik kart (smart cart reader) wraz ze stosownym oprogramowaniem oraz dostęp do Internetu, który umożliwi mu połączenie się ze stroną internetową Krajowej Komisji Wyborczej (KKW). Głos oddany w sposób elektroniczny przez wyborcę pozostaje anonimowy dzięki tzw. kluczowi publicznemu (public key) oraz elektronicznie podpisany.

Następnie podpisane i zakodowane głosy trafiają na centralną stronę KKW, w celu sprawdzenia czy jeden wyborca oddal wyłącznie jeden głos. Przed procesem zliczania głosów dane osobowe wyborcy wraz z jego elektronicznymi podpisami ulegają automatycznemu usunięciu, a zakodowany głos wyborczy zostaje umieszczony w specjalnej skrzynce, umożliwiającej zliczenie i przyporządkowanie głosów zgodnie z wolą wyborcy. Otwarcia skrzynki zawierającej głosy wyborców dokonuje KKW w dniu przeprowadzania wyborów za pośrednictwem tzw. klucza prywatnego (private key).

W sytuacji, w której głos wyborcy został zakodowany za pośrednictwem klucza publicznego, członkowie KKW nie mają możliwości jego rozkodowania za pośrednictwem dostępnego im klucza prywatnego. Jedyną czynnością, której muszą dokonać, to otwarcie skrzynki i zliczenie anonimowych głosów wyborców. Dzięki temu zasada tajności głosowania zostaje w pełni zachowana.

Co ciekawe, wyborcy przysługuje prawo unieważnienia swojego głosu, który oddał w formie elektronicznej. Może tego dokonać poprzez oddanie nowego głosu w systemie e-votingu lub poprzez oddanie głosu pisemnie, ale tylko w określonym terminie przed dniem wyborów (głosowanie elektroniczne odbywa się bowiem przed głosowaniem w formie tradycyjnej).

Przyszłość należy do e-votingu?

Wprowadzenie głosowania elektronicznego w Estonii jako dodatkowego kanału, za pośrednictwem którego wyborcy mogą oddawać swój głos (głosowanie tradycyjne, głosowanie korespondencyjne) zakończyło się pełnym sukcesem. W wyborach parlamentarnych w 2011 roku, na głosowanie elektroniczne zdecydowało się ponad 140 tys. obywateli Estonii (co oznacza, iż ponad 15 proc. obywateli uprawnionych do głosowania wybrało tę formę oddania głosu, a ponad 24 proc. biorących udział w głosowaniu oddało swój głos za pośrednictwem Internetu).

Wybory w 2011 roku były też pierwszymi wyborami, w których przewidziano możliwość głosowania za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej na telefonie komórkowym (specjalne karty SIM). Poparcie i deklarację głosowania za pośrednictwem e-votingu wyraża coraz więcej obywateli Estonii, na co wskazują oficjalne dane.

W wyborach, które odbyły się w 2007 roku 3,4 proc. obywateli Estonii uprawnionych do głosowania wybrało formę e-votingu, zaś już w 2009 roku współczynnik ten wyniósł 9,5 proc. Dzięki rozwiązaniom technicznym, zapewnione zostało bezpieczeństwo oddawania głosów za pośrednictwem strony internetowej KKW. Z pewnością proces e-votingu musi być cały czas monitorowany i udoskonalany. Dotyczy to przede wszystkim kwestii bezpieczeństwa (np. czuwanie nad bezpieczeństwem serwerów, zabezpieczenie przed atakami ze strony hakerów), jakie musi zapewnić infrastruktura techniczna e-votingu.

Czy zatem kolejne państwa dołączą do Estonii i wprowadzą możliwość głosowania elektronicznego? Wierzymy, że tak się stanie.

Podziel się
Przeczytaj również
Komentarze

Nasi partnerzy

© 2018 Fundacja Wspierania Inicjatyw Młodzieżowych 4YOUth. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wydawca serwisu Marketing Polityczny na podstawie art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b) ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, Nr 94, poz. 658 ze zm.), wyraźnie zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie jakichkolwiek artykułów zamieszczonych na portalu www.marketingpolityczny.org jest zabronione.